Đặt cỏ

Thân thiện

Định nghĩa

1. Thành ngữ (Danh từ):
   • Chỉ một chút lễ vật nhỏ mọn, đơn sơ dùng để viếng người đã khuất: "Đặt cỏ" là một thành ngữ Hán Việt, dùng để chỉ lễ viếng mọn, tượng trưng cho tấm lòng thành kính hơn là giá trị vật chất. Thành ngữ này bắt nguồn từ điển tích cổ, lấy ý từ việc dâng một bó cỏ tươi (sinh sô) hoặc cỏ khô (thúc sô) như một lễ vật khi đi viếng.

Ví dụ sử dụng

• Thành ngữ:
  • Tang gia cảm kích trước tấm lòng của bà con lối xóm, dù chỉ là "đặt cỏ". (Tang gia cảm động trước tình cảm của bà con hàng xóm, dù đó chỉ là chút lễ mọn.)
  • Theo tích xưa, Từ Trĩ đến viếng mẹ bạn chỉ "đặt cỏ" trước nhà rồi đi, thể hiện tấm chân tình. (Theo điển tích, Từ Trĩ đến viếng mẹ bạn chỉ để lại bó cỏ trước nhà rồi về, thể hiện tấm lòng chân thành.)

Các cách sử dụng nâng cao

• "Thúc sô": Bó cỏ khô, cũng dùng để chỉ lễ vật mọn khi viếng tang.

  • Lễ vật tuy chỉ là "thúc sô" nhưng tấm lòng thành thì vô giá. (Lễ vật dù chỉ là bó cỏ khô nhưng tấm lòng thành thì không gì đo được.)

• "Sinh sô": Cỏ tươi mới cắt, cũng mang ý nghĩa tương tự.

  • Câu thơ "Sinh sô nhất thúc, kỳ nhân như ngọc" ca ngợi phẩm hạnh của chủ nhân dù lễ vật chỉ là cỏ tươi. (Câu thơ "Một bó cỏ tươi, người ấy như ngọc" ca ngợi đức tính tốt đẹp của chủ nhân dù lễ vật đơn sơ.)

Biến thể và từ gần giống

• Lễ mọn (Danh từ): Lễ vật nhỏ, có giá trị không lớn, thường dùng với ý khiêm tốn.
• Chút lòng thành (Cụm danh từ): Nhấn mạnh đến tình cảm, tấm lòng hơn là vật chất.

Từ đồng nghĩa

• Lễ viếng mọn: Lễ vật nhỏ dùng để viếng.
• Vật phẩm tượng trưng: Đồ vật mang ý nghĩa biểu tượng hơn là giá trị thực.

Thành ngữ liên quan

• "Của ít lòng nhiều": Thành ngữ thuần Việt, có ý nghĩa tương tự, nhấn mạnh tấm lòng là chính, còn vật chất chỉ là hình thức.
  • Anh ấy đến thăm chỉ với "đặt cỏ", đúng là "của ít lòng nhiều". (Anh ấy đến viếng chỉ với chút lễ mọn, đúng là vật chất ít nhưng tình cảm nhiều.)

Học thuật

1. Chỉ chút lễ viếng, lễ mọn
2. Do chữ "Thúc sô" (Bó cỏ khô) hay "Sinh sô" (Cỏ mới cắt)
3. Kinh thi: "Sinh sô nhất thúc, kỳ nhân như ngọc" (Cỏ mới cắt một bó, chủ nó nết đẹp như ngọc)
4. Sách Hậu Hán thư: "Thời Đông Hán, mẹ Quách Lâm Tông chết, Từ Trĩ đến viếng đem một bó cỏ tươi đặt trước nhà họ Quách rồi về" là lấy ý đó của thơ Kinh thi
5. Văn tế Cao Thắng:
6. Chung thất tới tuần. Thúc sô dâng lễ